BÀI CHIA SẺ · 16 tháng 9, 2026
ĐỂ HAI BÊN TỰ GIẢI QUYẾT
Một cử chỉ rửa tay trong Thánh lễ khiến vị linh mục nhớ lại lần mình chọn đứng ngoài một bất công để giữ sự yên ổn. Nhưng đôi khi, không can thiệp cũng chính là một cách lựa chọn.
ĐỂ HAI BÊN TỰ GIẢI QUYẾT
Cuối phần dâng lễ, chú giúp lễ bưng bình nước tới. Nó mới, còn lóng ngóng, hai tay ôm cái bình và tô thuỷ tinh như ôm ly trà nóng. Tôi chìa tay ra. Nó nghiêng bình, nước chảy qua mấy ngón tay tôi rồi rơi xuống đĩa. Ba giọt, bốn giọt. Tôi lau tay vào cái khăn trắng vắt trên cổ tay nó.
Tay tôi không dơ. Cả cử chỉ mất chừng sáu giây, và ở dưới không ai buồn nhìn.
Lúc đó tôi đọc thầm một câu, đọc nhỏ tới mức chính chú giúp lễ đứng sát bên cũng không nghe: lạy Chúa, xin rửa con sạch hết lỗi lầm.
Sáng đó tôi đọc câu ấy trong lúc đang nghĩ tới ông H.
Ông giúp hội đoàn mười mấy năm, từ hồi còn sinh hoạt dưới hầm nhà thờ. Rồi lớp trẻ vào, cách làm khác, và có chuyện. Hai người tới gặp tôi, mỗi người một buổi, kể mỗi người một phía. Tôi nghe hết. Tôi biết ai đúng.
Tôi nói: thôi để hai bên tự giải quyết, cha không tiện xen vào chuyện nội bộ.
Câu đó nghe rất hiền. Nghe như tôn trọng người ta. Tôi nói nó bằng giọng của một người đang giữ hoà khí.
Ông H. đi lễ thưa dần. Rồi thôi hẳn. Nghe nói ông qua một xứ khác bên Katy.
Và hội đoàn yên. Yên thật. Nửa năm nay không ai gõ cửa văn phòng tôi vì chuyện đó nữa, không có buổi họp nào kéo tới mười giờ đêm, không ai gọi cho Toà Giám Mục. Sinh hoạt đều, số người tăng, tháng rồi còn tổ chức được một chuyến hành hương.
Đây là chỗ khó nói nhất: cái tôi chọn hôm đó đã hiệu nghiệm. Tôi được yên đúng như tôi muốn được yên.
Philatô cũng vậy. Ông ta cũng được cái ông ta muốn. Không có bạo động, đám đông giải tán, tỉnh Giuđêa qua được lễ Vượt Qua mà không phải báo cáo về Rôma. Trong sổ sách của ông, hôm đó là một ngày xử lý tốt.
Và xin để ý ông ta làm gì sau khi rửa tay: ông trao nộp.
Nước không ngăn ông làm chuyện đó. Nước chỉ giúp ông làm mà không phải đứng tên.
Người thoái thác không hề ngừng hành động; ông ta vẫn quyết định, vẫn có kẻ được lợi từ quyết định ấy — ông ta chỉ không cầm cây bút.
Tôi cũng đâu có im lặng. Tôi đã xử. Tôi xử cho phía đông người hơn.
Vậy mà mỗi sáng người ta vẫn bưng nước tới cho tôi rửa tay.
Philatô rửa tay rồi tuyên bố: ta vô can trong vụ máu người này. Tôi rửa tay rồi thưa: xin rửa con sạch hết lỗi lầm. Cùng một cái chậu, cùng thứ nước, và hai câu nói đi ngược chiều nhau. Câu của ông ta nói tôi sạch rồi. Câu của tôi nói tôi chưa sạch.
Giáo hội, từ rất lâu trước tôi, đã đặt cử chỉ này vào giữa thánh lễ và gắn vào đó đúng những chữ ấy. Người đứng ở bàn thờ là người bị cám dỗ phủi tay nhiều hơn bất cứ ai trong nhà thờ, vì chỉ người ấy mới có đủ quyền để làm ngơ mà không ai cãi được. Và mỗi ngày, người ấy bị buộc phải chìa hai bàn tay ra trước mặt cộng đoàn, trước một đứa nhỏ mười một tuổi cầm cái bình.
Không phải để chứng minh mình sạch. Để nhớ mình không sạch.
Sáng nay chú giúp lễ lại bưng bình nước tới.
Tôi chìa tay ra. Nó nghiêng bình. Nước chảy, ba giọt, bốn giọt, rồi ngưng, vì nó tưởng đã đủ như mọi hôm.
Tôi vẫn để hai bàn tay trên tô hứng nước.
Nó nhìn tôi, không hiểu, rồi nghiêng bình tiếp. Nước chảy xuống, chảy mãi, tới lúc cái bình cạn hẳn.
Rồi tôi lau tay, và bước lại bàn thờ.
Số điện thoại của ông H. vẫn còn trong máy tôi.